Các loại dược liệu

Xuyên Tâm Liên Dược Liệu

Xuyên tâm liên dược liệu có nguồn gốc từ Ấn độ, đã được ứng dụng rất nhiều trong dân gian để chữa các bệnh như viêm họng, sốt, nhiễm trùng, tiêu chảy… Đặc biệt, loài cây này còn nổi tiếng về hoạt tính kháng sinh của nó. Trong thời kỳ chiến tranh, khi miền Nam khan hiếm các loại thuốc tây thì Xuyên tâm liên được sử dụng rất phổ biến. Vậy thực hư về công dụng của vị thuốc này như thế nào, xuyên tâm liên trị bệnh gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Cây Xuyên tâm liên dược liệu là gì?

Xuyên tâm liên dược liệu tên khoa học là Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees, thuộc họ Ô rô (Acanthaceae). Cây có tên gọi khác là cây Công cộng, Lãm hạch liên, Hùng húc, Khổ đảm thảo.

Thân nhỏ, mọc thẳng đứng cao khoảng 1 mét. Thân vuông, phân nhánh nhiều cành. Lá mọc đối, có cuống ngắn, phiến lá hình mác; hai mặt nhẵn, mặt trên màu lục sẫm đen.

Hoa nhỏ mọc thành chùm ở nách lá hay ở ngọn cành. Hoa màu trắng, điểm những đốm hồng tím, có 5 răng nhỏ, đều có lông. Cây có quả nang dài, hơi có lông mịn, hạt hình tròn, màu nâu nhạt.

xuyen tam lien duoc lieu 6

Đặc điểm sinh trưởng, thu hái, bộ phận dùng của Xuyên tâm liên

Việt Nam cùng Trung Quốc, Ấn độ là khu vực được trồng nhiều nhất. Cây mọc từ hạt vào khoảng tháng 4 hoặc đầu tháng 5, sinh trưởng nhanh trong mùa xuân – hè. Khi cây sắp ra hoa, lá nhỏ dần và rụng sớm.

Thu hoạch khi cây bắt đầu ra hoa. Chú ý khi thu quả để lấy hạt giống cần tiến hành khi cây bắt đầu vàng úa (lá chuyển sang màu đỏ – vàng), nếu thu hái chậm, quả khô dễ bị tách rơi ra mặt đất.

Bộ phận dùng: Phần trên mặt đất loại bỏ tạp chất, rửa sạch, thái từng đoạn nhỏ. Dùng tươi là tốt nhất. Phơi khô thì nên dùng trong vòng 1 tháng để giữ được hoạt chất tốt nhất.

Vị thuốc

Tính vị

Tính mát, vị đắng

Quy kinh

Đi vào 2 kinh Phế và Can

Tác dụng dược lý

Theo Y học cổ truyền

Tài liệu ghi chép cổ của Trung Quốc, xuyên tâm liên dược liệu có tác dụng thanh nhiệt thải độc giúp điều trị các bệnh đường hô hấp, đường tiết niệu, viêm da, dạ dày, viêm họng,… Bên cạnh đó, nhà nghiên cứu dược học Đỗ Tất Lợi cho, cây thuốc dân gian này có thể dùng để chữa đau nhức xương khớp và trị rắn cắn.

Ngoài ra, dựa vào kinh nghiệm dân gian, xuyên tâm liên dược liệu thường dùng làm thuốc bổ cho phụ nữ sau sinh, bế kinh nguyệt. Đồng thời, chúng còn được dùng chữa các bệnh viêm nhiễm do vi rút, vi khuẩn gây ra trên tất cả các bộ phận cơ thể, ngay cả bệnh cấp hay mạn tính.

xuyen tam lien duoc lieu 2

Theo Y học hiện đại

Một số nghiên cứu y học hiện đại đã công bố tác dụng có lợi của cây xuyên tâm liên dược liệu đối với sức khỏe. Một thử nghiệm đối chứng của Burgos và các cộng sự của ông cho biết, xuyên tâm liên dược liệu giúp giảm nhanh các triệu chứng của bệnh cảm cúm như mêtj mỏi, sổ mũi, sốt, đau cổ họng và nhức đầu. Sử dụng khoảng 1200 mg xuyên tâm liên tươi mỗi ngày (tương đương 5 – 6 gram bột khô), chỉ sau 4 ngày dùng, triệu chứng bệnh sẽ thuyên giảm rõ rệt.

Một nghiên cứu khác của Thụy Điển cũng chứng minh xuyên tâm liên dược liệu mang lại tác dụng trị liệu tốt đối với các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp do vi khuẩn, vi rút gây ra. Cụ thể, các hoạt chất chiết xuất từ vị thảo dược này có tính kháng khuẩn, chống viêm giúp giảm nhanh triệu chứng và rút ngắn thời gian điều trị bệnh cảm cúm, viêm màng não, cúm gà và sốt xuất huyết.

Bên cạnh những tác dụng này, các thầy thuốc ở Bắc Mỹ và Châu Âu sử dụng xuyên tâm liên dược liệu với các mục đích như:

  • Làm giảm đau nhức xương khớp và ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm khác
  • Chữa viêm da
  • Trị long đờm
  • Thuốc chống đông máu, giúp phá các cục máu đông
  • Điều trị viêm gan C
  • Chữa herpes
  • Trị chứng nhuận tràng
  • Điều trị viêm quanh răng trong
  • Bảo vệ gan, lợi mật
  • Phòng ngừa ung thư hóa do hóa chất thực nghiệm

Cách dùng và liều lượng

Xuyên tâm liên dùng dưới dạng sắc thuốc hoặc thuốc bột. Liều dùng ở mỗi người khác nhau, tùy vào loại bệnh, cân nặng, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của từng đối tượng bệnh. Chẳng hạn:

  • Liều dùng để chữa bệnh sốt, cảm cúm và đau họng: 60 mg. Hoặc cũng có thể dùng 10 mg/kg
  • Liều dùng ở trẻ em bị bệnh nhiễm trùng đường hô hấp: 30 mg/ngày. Thời gian dùng 10 ngày

Đối tượng không nên sử dụng xuyên tâm liên dược liệu?

Xuyên tâm liên dược liệu có thể gây tác dụng phụ không tốt đối với sức khỏe. Vì vậy, để đảm bảo an toàn:

Những đối tượng này không nên dùng:

  • Phụ nữ mang thai và cho con bú
  • Người tỳ vị hư hàn
  • Bệnh nhân mắc các bệnh liên quan đến sinh sản, đặc biệt người khó có con
  • Người có chứng máu không đông hoặc bệnh nhân bị chấn thương gây chảy máu, người sau phẫu thuật
  • Bệnh nhân bị tụt huyết áp

xuyen tam lien duoc lieu 3

Không nên sử dụng xuyên tâm liên với các loại thuốc sau:

  • Thuốc chống đông máu
  • Thuốc kháng tiểu cầu
  • Thuốc chống đông máu
  • Thuốc ức chế miễn dịch

Trên đây là tất cả những thông tin về tính vị, tác dụng cũng như cách dùng và liều lượng của cây xuyên tâm liên dược liệu. Loại cây này có tác dụng chữa bệnh nhưng để dự phòng tác dụng phụ, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Thực hư về tác dụng của cây Xuyên tâm liên dược liệu

Thuốc Đông y xuyên tâm liên dược liệu có nhiều công dụng khác nhau nhưng tác dụng nổi bật nhất là khả năng kháng vi khuẩn, virus và nấm. Ngoài ra, loại cây này còn giúp kích thích hệ thống miễn dịch chống lại các tác nhân gây viêm, oxy hóa, bệnh ung thư và hỗ trợ các triệu chứng viêm khớp.

Hoạt chất chính trong cây thuốc Xuyên tâm liên dược liệu là Diterpen lacton và Flavonoid. Diterpen lacton gồm andrograpolid, neoandrographlid và các dẫn xuất, đã được chứng minh có tác dụng trong điều trị các bệnh sau đây:

Kháng viêm, giảm đau, hạ sốt, kháng khuẩn

Cao nước hãm từ lá được tiến hành thí nghiệm trên chuột cống trắng cho thấy tác dụng kháng viêm, giảm đau, hạ sốt cao.

Ngoài ra, hợp chất noandrographolic từ Xuyên tâm liên dược liệu cho thấy tác dụng chống sốt rét có ý nghĩa đối với Plasmodium berghei trên chuột nhắt trắng.

Xuyên tâm liên dược liệu có tác dụng ức chế các chủng vi khuẩn: Staphyllococcus aureus, Shigela shigae và Mycobacterum tuberculosis.

xuyen tam lien duoc lieu 4

 

Viêm họng, Viêm xoang, Viêm phế quản cấp và mạn, Lao phổi

Thử nghiệm lâm sàng trên 50 bệnh nhân, Cao từ cây thuốc Xuyên tâm liên dược liệu được dùng để kiểm chứng về tác dụng điều trị cảm sốt và viêm xoang. Bệnh nhân được cho uống mỗi lần 340mg cao, ngày 3 lần. Sau 5 ngày điều trị các triệu chứng và thời gian có các triệu chứng giảm đáng kể so với nhóm sử dụng placebo thay thế.

Đối với viêm phế quản mạn (đa số là ở người lớn), kết quả tốt ở gần 80% trường hợp, ho và khối lượng đờm giảm, số ngày ho khạc trong mỗi đợt ít đi, khoảng cách giữa các đợt điều trị xa hơn. Ở viêm phế quản cấp (chủ yếu là ở trẻ em), thời gian bệnh rút ngắn hơn. Đối với trẻ thường có nhiều đợt tiến triển trong năm, nếu dùng thuốc dự phòng (uống 10 ngày/ tháng), các đợt viêm cấp cũng trở nên thưa hơn.

Trong điều trị Lao phổi, so sánh công thức IPS (INH, pyrazinamid và streptomycin trong 3 tháng) với công thức IPP, ISP. Trong đó viên Panilin chiết suất từ cây thuốc Xuyên tâm liên dược liệu được thay thế lần lượt cho Streptromycin và Pyrazinamid, áp dụng điều trị cho bệnh nhân Lao phổi đã cho kết quả tương tự.

Tiêu chảy, bệnh tả, đau dạ dày, tác dụng bảo vệ gan

Cao Xuyên liên tâm có hoạt tính chống tiêu chảy. Hoạt chất Diterpen lactone phân lập từ cao cồn có hoạt tính kháng mạnh với Escherichia Coli. Andrographolid (liều 100 – 300 mg/kg) có tác dụng chống loét dạ dày ở chuột cống trắng. Cơ chế có thể do hoạt tính chống tiết và tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày của Andrographolid.

Thử nghiệm trên chuột nhắt trắng (liều 100 mg/kg), hoạt chất chiết suất từ cây có tác dụng chống sự nhiễm độc gan gây bởi CCl4, Galactosamin và Paracetamol. Andrographolid có tác dụng mạnh hơn Silymarin, một thuốc bảo vệ gan đã được biết rõ.

Lợi tiểu

Cao chiết từ loại dược liệu này với Cloform, cho chuột cống trắng uống (8 mg/kg) có tác dụng lợi tiểu tương đương với Furosemid (25mg/kg).

Hỗ trợ điều trị tăng huyết áp, bảo vệ tim mạch

Chuột được sử dụng cao nước cho thấy tác dụng giảm đáng kể huyết áp. Cơ chế tác dụng có thể là do giảm nồng độ men chuyển angiotensin lưu hành và giảm một số gốc tự do trong thận. Đồng thời, tiêm tĩnh mạch cao chiết flavon từ rễ cây cho chó, cho thấy có tác dụng dự phòng tạo thành huyết khối, nguyên nhân chính dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Hỗ trợ điều trị ung thư

Hoạt chất chiết từ cây Xuyên tâm liên dược liệu , cho thấy khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư gan ở mức độ vừa phải.

Điều trị rắn cắn

Nghiên cứu chỉ ra rằng, cao thảo dược này chỉ kéo dài thời gian sống trên chuột nhắt bị tiêm nọc rắn mà không có tác dụng bảo vệ.

Những bài thuốc dân gian từ cây xuyên tâm liên dược liệu

Xuyên tâm liên dược liệu còn có tên gọi khác là công cộng, khổ đởm thảo… có vị đắng, tính hàn. Xuyên tâm liên dược liệu có công dụng chính là thanh tâm nhiệt, chữa viêm nhiễm, sát khuẩn, diệt virus, làm khô vết thương. Xuyên tâm liên dược liệu được sử dụng nhiều trong các bài thuốc y học cổ truyền và mang lại hiệu quả tích cực. Sau đây là một số bài thuốc dân gian có sử dụng xuyên tâm liên mời bà con tham khảo.

xuyen tam lien duoc lieu 1

Chữa viêm phổi, phế quản hoặc viêm xoang

Xuyên tâm liên dược liệu , củ bách bộ, kim ngân hoa, củ mạch môn. Cho các nguyên liệu rửa sạch vào ấm sắc với một lít nước, uống trong ngày, mỗi ngày 1 thang. Người bệnh cần kiên trì sắc uống liên tục trong 1 tuần.

Chữa viêm họng, amidan bằng dược liệu

Xuyên tâm liên dược liệu , kim ngân hoa, huyền sâm và mạch môn. Rửa sạch nguyên liệu, cho vào ấm sắc lấy nước uống trong ngày, mỗi ngày 1 thang, dùng liên tục 7 – 10 ngày.

Chữa đi tiểu buốt, tiểu rắt

Dùng lá xuyên tâm liên tươi rửa sạch, giã nát, lọc lấy nước trộn cùng với 1 thìa mật ong rồi uống mỗi ngày một lần.

Trị mụn

Giã nát lá xuyên tâm liên tươi, vắt lấy nước cốt thoa trực tiếp lên vùng da bị mụn, có thể dùng bã đắp trong 15 phút, rửa lại bằng nước sạch.

Ngoài ra, nhiều nước còn sử dụng lá xuyên tâm liên chữa nấm, ghẻ lở bằng cách tắm nước hoặc bôi nước cốt lên vùng da tổn thương.

Chữa các bệnh liên quan đến gan

Cây xuyên tâm liên (cả thân và và lá) 25g, cây xạ đen 15g, cây an xoa 15g. Đem sắc vùng với 500ml nước đến khi nước cạn còn khoảng 1 nửa thìa các bạn có thể tắt bếp, chia thuốc thành 2 phần bằng nhau và uống vào buổi sáng và chiều sau mỗi bữa ăn là tốt nhất.

Chữa viêm nhiễm đường tiêu hóa

Sử dụng 20g lá cây xuyên tâm liên, cùng với 10g cây khổ sâm. Đun cùng với 2 lít nước uống trong ngày đến khi hết những triệu chứng kiết lỵ, đau bụng, phân lỏng.

Thanh nhiệt giải độc

Mỗi ngày lấy khoảng 40g cây xuyên tâm liên đã được sấy khô (bao gồm cả thân và lá) đun cùng với 2 lít nước đến khi sôi khoảng 10 phút thì tắt bếp để nguội. Uống thay cho nước lọc hàng ngày.

Chữa áp xe

Lá dược liệu (nên chọn lá bánh tẻ), muối hạt, nước. Rửa sạch lá, cho vào cối giã nát cùng với một ít muối hạt sau đó chắt lấy nước uống. Phần bã cho vào khăn mềm, buộc lên vùng đang bị áp xe, mỗi ngày thực hiện một lần.

Thanh nhiệt và thải độc cơ thể toàn diện

Xuyên tâm liên khô hoặc cây tươi sao vàng. Cho nguyên liệu đã chuẩn bị vào ấm sắc cùng với 1 lít nước. Đun dưới lửa nhỏ đến khi còn 1 cốc, chắt uống khi còn nóng, mỗi ngày dùng 30g.

Chữa viêm gan B

Xuyên tâm liên 15g, cà gai leo và xạ đen mỗi loại 25g. Cho toàn bộ nguyên liệu vào ấm đất sắc cùng với 1 lít nước trong khoảng 1 giờ, đun lửa nhỏ. Chắt nước còn lại uống trong ngày, thực hiện liên tục, mỗi ngày uống 1 thang trong 3 tháng.

Chữa mụn nhọt, viêm ngoài da

Xuyên tâm liên khô hoặc dược liệu tươi mang đi sao vàng. Cho nguyên liệu vào nồi đun cùng với 3 – 5 lít nước trong khoảng 30 phút cho dược chất tan ra. Chắt lấy nước xông đến khi nguội bớt rồi tắm, mỗi ngày thực hiện 1 lần.

Như vậy, Xuyên tâm liên dược liệu được sử dụng phổ biến trong Y học cổ truyền, có vị đắng, tính hàn, tác dụng thanh nhiệt giải độc, giảm đau. Nay đã được làm rõ hơn dưới góc nhìn khoa học về công dụng của nó. Tuy nhiên hiện nay vẫn chưa có nhiều nghiên cứu về liều lượng, thời gian sử dụng và tương tác với các loại thuốc khác của vị thuốc này. Vì vậy, Quý độc giả cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên môn trước khi sử dụng để mang lại hiệu quả điều trị tốt nhất.

Tìm kiếm có liên quan

  • Thuốc xuyên tâm liên trẻ em uống được không
  • Thuốc xuyên tâm liên giả bao nhiều
  • Xuyên tâm liên Plus
  • Thuốc xuyên tâm liên uống như thế nào
  • Liều dụng xuyên tâm liên
  • Liều dùng thuốc xuyên tâm liên
  • Cách dùng thuốc xuyên tâm liên
  • Xuyên tâm liên mua ở đau

Có thể bạn quan tâm  Công Dụng Của Dầu Mù U

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button